در هر شبکه کامپیوتری، نظم، امنیت و دسترسی آسان به تجهیزات نقش بسیار مهمی در عملکرد پایدار و بدون اختلال شبکه دارد. یکی از اصلیترین اجزای زیرساخت شبکه که این اهداف را محقق میکند، رک شبکه است. رکها محفظههایی استاندارد برای نگهداری و سازماندهی تجهیزات شبکه و سرور هستند که علاوه بر افزایش ایمنی تجهیزات، مدیریت کابلکشی و تهویه مناسب را نیز فراهم میکنند.
رک سرور و رک شبکه در مدلها و ابعاد مختلفی طراحی میشوند و بسته به نوع کاربری، میتوان از انواع استفاده از رک اشاره کرد. همچنین آشنایی با انواع رک، واحد اندازهگیری یونیت در رک و متعلقات رک شبکه به شما کمک میکند تا انتخابی دقیق و متناسب با نیاز شبکه خود داشته باشید.
رک شبکه چیست؟
رک شبکه (Network Rack) یک محفظه استاندارد فلزی است که برای نگهداری، سازماندهی و محافظت از تجهیزات شبکه و سرور مورد استفاده قرار میگیرد. تجهیزاتی مانند سوئیچ شبکه، روتر، فایروال، پچ پنل، سرور، UPS و تجهیزات مخابراتی معمولاً داخل رک شبکه نصب میشوند تا علاوه بر نظمدهی، دسترسی، امنیت و تهویه مناسبی داشته باشند.
استفاده از رک شبکه باعث میشود تجهیزات حساس شبکه در برابر ضربه فیزیکی، گردوغبار، دسترسی غیرمجاز و بههمریختگی کابلها محافظت شوند. همچنین مدیریت کابلکشی شبکه در رک بهصورت اصولی انجام میشود که این موضوع نقش مهمی در عیبیابی سریعتر و کاهش اختلالات شبکه دارد.
رکهای شبکه در ابعاد و مدلهای مختلفی تولید میشوند و بسته به نیاز، میتوان از رک دیواری برای فضاهای کوچک یا رک ایستاده (رک سرور) برای شبکههای بزرگ و دیتاسنتری استفاده کرد. تمامی رکها بر اساس واحد اندازهگیری یونیت (U) طراحی میشوند که نشاندهنده ارتفاع مفید رک برای نصب تجهیزات است.
واحد اندازهگیری یونیت (U) در رک چیست؟
یونیت رک (Unit / U)، یک معیار استاندارد برای تعیین ارتفاع مفید رک و تجهیزات نصبشده در آن است. هر یونیت معادل 1.75 اینچ (حدود 4.45 سانتیمتر) ارتفاع است و تجهیزات شبکه یا سرور معمولاً بر اساس تعداد یونیتهایی که اشغال میکنند، طراحی میشوند.
برای مثال، وقتی گفته میشود رک 9 یونیت (9U)، یعنی رک دارای ارتفاع کافی برای نصب تجهیزاتی است که مجموعاً 9 یونیت را اشغال میکنند. همینطور رک 12 یونیت (12U) یا رک 42 یونیت (42U) نشاندهنده ارتفاع مفید رک برای نصب تجهیزات مختلف است.
مزیت استفاده از واحد یونیت این است که تجهیزات شبکه و سرور با استاندارد مشخص طراحی شده و به راحتی در رک نصب و جایگذاری میشوند. این استاندارد کمک میکند تا فضای رک بهینه مصرف شود، کابلکشی و تهویه تجهیزات مدیریت شود و امکان توسعه شبکه بدون تغییر ساختار رک فراهم گردد.
رک سرور چیست و چه تفاوتی با رک شبکه دارد؟
رک سرور (Server Rack) نوعی رک استاندارد و مقاومتر است که بهطور اختصاصی برای نصب و نگهداری سرورها طراحی شده است. این رکها معمولاً ابعاد بزرگتری دارند، تحمل وزن بالاتری ارائه میدهند و امکان تهویه پیشرفتهتری برای خنکسازی تجهیزات سنگین و حساس فراهم میکنند. به همین دلیل، رک سرور بیشتر در دیتاسنترها، سازمانهای بزرگ، اتاق سرور و مراکز پردازش اطلاعات مورد استفاده قرار میگیرد.
یکی از کاربردیترین نمونههای موجود در بازار، رک سرور HP است که با کیفیت ساخت بالا، قابلیت تحمل وزن تجهیزات سنگین و سیستم تهویه پیشرفته، گزینهای ایدهآل برای سازمانها و مراکز داده محسوب میشود. این رکها علاوه بر دوام، امکان مدیریت کابلها و نصب آسان سرورها و تجهیزات شبکهای را نیز فراهم میکنند.
در مقابل، رک شبکه بیشتر برای تجهیزات شبکهای مانند سوئیچ، پچ پنل، روتر، فایروال و تجهیزات مخابراتی استفاده میشود. رکهای شبکه معمولاً در اندازههای کوچکتر (بهویژه رک دیواری) نیز تولید میشوند و برای دفاتر اداری، شرکتهای کوچک و متوسط یا شبکههای محلی گزینهای مناسب هستند.
بهطور کلی میتوان گفت تفاوت رک شبکه و رک سرور بیشتر در نوع کاربرد، تحمل وزن، سیستم تهویه و ابعاد آنهاست. هرچند در بسیاری از پروژهها، این دو اصطلاح بهجای یکدیگر استفاده میشوند، اما از نظر فنی، رک سرور برای تجهیزات سنگینتر و حساستر طراحی شده است.
| ویژگی | رک شبکه | رک سرور |
| کاربرد اصلی | نگهداری تجهیزات شبکه | نگهداری سرورها و تجهیزات سنگین |
| تجهیزات قابل نصب | سوئیچ، پچ پنل، روتر، فایروال | سرور، استوریج، UPS، تجهیزات دیتاسنتری |
| تحمل وزن | متوسط | بالا |
| سیستم تهویه | معمولی | پیشرفته و قدرتمند |
| ابعاد رایج | دیواری و ایستاده | عمدتاً ایستاده |
| یونیتهای متداول | 6U تا 27U | 22U تا 42U |
| محل استفاده | دفاتر اداری، شرکتهای کوچک و متوسط | دیتاسنترها و سازمانهای بزرگ |
| قیمت | اقتصادیتر | بالاتر بهدلیل ساختار مقاوم |
انواع رَک شبکه
رکهای شبکه بر اساس ابعاد، محل نصب و نوع کاربرد به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: رک دیواری و رک ایستاده. هرکدام از این مدلها مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند و انتخاب درست آنها به نیاز شبکه و فضای در دسترس بستگی دارد.
رَک دیواری
رک دیواری (Wall-Mount Rack) نوعی رک شبکه است که به دیوار نصب میشود و معمولاً در فضاهای کوچک و دفاتر اداری استفاده میشود. این رکها ارتفاع و عمق کمتری دارند و برای تجهیزات سبکتر شبکه طراحی شدهاند.
کاربرد رک دیواری:
- نگهداری سوئیچ، روتر، پچ پنل و تجهیزات سبک شبکه
- استفاده در دفاتر کوچک و اتاقهای مدیریت شبکه
- محیطهایی که فضای کف محدود است
مزایا و معایب رک دیواری:
رک دیواری به دلیل اشغال فضای کم، گزینهای ایدهآل برای دفاتر کوچک و فضاهای محدود محسوب میشود. یکی از کاربردهای رایج آن، نصب سوئیچها بین طبقات برای توزیع کابلهای شبکه است. نصب رک دیواری ساده و سریع انجام میشود و از نظر اقتصادی نیز مقرونبهصرفه است. این نوع رک برای نگهداری تجهیزات سبک، انتخابی مناسب و کاربردی به شمار میآید.
با این حال، رک دیواری محدودیتهایی نیز دارد؛ ظرفیت و ارتفاع آن محدود است و توانایی تحمل وزن تجهیزات سنگین را ندارد. همچنین به دلیل اندازه کوچک، امکان تهویه پیشرفته در آن محدود است و برای تجهیزات سنگین و شبکههای بزرگ توصیه نمیشود.
رک ایستاده
رک ایستاده (Standing Rack) رک شبکهای است که روی زمین قرار میگیرد و معمولاً ظرفیت بالاتری برای نصب تجهیزات سنگین مانند سرورها و UPS دارد. این رکها اغلب در اتاقهای سرور و مراکز داده استفاده میشوند و امکان تهویه و مدیریت کابل بهتر را فراهم میکنند.
کاربرد رک ایستاده:
- نگهداری سرورها، تجهیزات شبکه و استوریجهای سنگین
- دیتاسنترها، سازمانها و شرکتهای متوسط تا بزرگ
- محیطهایی که به مدیریت کابل پیشرفته و تهویه نیاز دارند
مزایا و معایب رک ایستاده:
رک ایستاده به دلیل ظرفیت بالا و ساختار مقاوم، گزینهای ایدهآل برای نگهداری سرورها و تجهیزات سنگین شبکه است. این رکها امکان نصب فن و سیستم تهویه پیشرفته را فراهم میکنند و مدیریت کابلکشی و توسعه شبکه در آنها بسیار آسانتر است. علاوه بر این، رک ایستاده قابلیت افزودن یونیتهای بیشتر و ارتقای تجهیزات را بدون مشکل فراهم میکند، که این ویژگی آن را برای دیتاسنترها و سازمانهای بزرگ مناسب میسازد.
با وجود مزایا، رک ایستاده فضای بیشتری اشغال میکند و هزینه بالاتری نسبت به رک دیواری دارد. همچنین نصب آن نسبت به رک دیواری کمی زمانبر و پیچیدهتر است و نیازمند دقت بیشتری برای مدیریت کابلها و تهویه است.
تفاوت رک ایستاده و رک دیواری
آشنایی با تفاوتهای رک ایستاده و رک دیواری از نظر کاربرد، فضا و ظرفیت:
| ویژگی | رک دیواری | رک ایستاده |
| ابعاد و ظرفیت | کوچکتر و با ظرفیت محدود | بزرگتر و مقاومتر |
| تحمل وزن | تجهیزات سبک | تجهیزات سنگینتر را پشتیبانی میکند |
| سیستم تهویه | محدود | امکان نصب فن و تهویه پیشرفته دارد |
| قابلیت توسعه | محدود | امکان افزایش یونیتها و افزودن تجهیزات راحتتر است |
اجزای رک شبکه
یک رک شبکه تنها یک محفظه فلزی نیست؛ بلکه از چندین جزء مهم تشکیل شده است که عملکرد، امنیت و سازماندهی تجهیزات را تضمین میکنند. آشنایی با اجزای رک شبکه به شما کمک میکند تا بتوانید رک مناسب با نیاز شبکه خود را انتخاب و مدیریت کنید.
- پاور ماژول رک: پاور ماژول یا Power Distribution Unit (PDU)، وظیفه توزیع برق به تجهیزات داخل رک را دارد و با حفاظت از جریان و جلوگیری از نوسانات برق، امنیت تجهیزات را افزایش میدهد.
- فن رک: فنها یا سیستم تهویه رک، جریان هوا را در داخل رک مدیریت میکنند تا دما و رطوبت تجهیزات شبکه در حد استاندارد باقی بماند و از گرم شدن بیش از حد سرورها و سوئیچها جلوگیری شود.
- سینی ثابت و متحرک: سینیها برای قرار دادن تجهیزات جانبی یا تجهیزاتی که نصب دائمی ندارند، استفاده میشوند. سینی متحرک امکان دسترسی آسان به تجهیزات پشت رک را فراهم میکند.
- مدیریت کابل (Cable Management): سیستمهای مدیریت کابل، شامل نگهدارندهها، کانالها و گایدهای مخصوص، به نظمدهی کابلها و جلوگیری از درهمریختگی کمک میکنند. این موضوع نهتنها ظاهر رک را مرتب میکند، بلکه عیبیابی و تعمیرات را سادهتر میکند.
- چرخ و پایه رک: پایه و چرخها برای رکهای ایستاده اهمیت دارند. چرخها امکان جابجایی آسان رک را فراهم میکنند و پایهها رک را ثابت و ایمن نگه میدارند.
چگونه رک مناسب شبکه را انتخاب کنیم؟
- انتخاب رک بر اساس فضا: قبل از خرید رک، ابتدا فضای در دسترس را بررسی کنید. در محیطهای کوچک و دفاتر اداری، رک دیواری میتواند گزینه مناسبی باشد، در حالی که در اتاقهای سرور و دیتاسنترها، رک ایستاده با ظرفیت بالاتر و تهویه پیشرفته توصیه میشود.
- انتخاب رک بر اساس تجهیزات شبکه: نوع و تعداد تجهیزات شبکه و سرورهایی که قصد نصب آنها را دارید، در انتخاب رک اهمیت دارد. بررسی واحد اندازهگیری یونیت (U) تجهیزات و وزن آنها به شما کمک میکند رک با ارتفاع، ظرفیت و تحمل وزن مناسب را انتخاب کنید. همچنین توجه به نیازهای آینده، امکان افزودن تجهیزات و مدیریت کابلها نیز از موارد مهم در انتخاب رک است.
اگر قصد دارید شبکه خود را با بهترین تجهیزات و استانداردهای روز دنیا راهاندازی کنید، تیم متخصص اصفهان شبکه آماده ارائه خدمات نصب و راهاندازی رک شبکه در اصفهان است. ما با تجربه و دانش فنی خود، مناسبترین رک و تجهیزات شبکه را متناسب با نیاز سازمان شما انتخاب و نصب میکنیم تا شبکهای پایدار، امن و قابل توسعه داشته باشید.